Stolpersteine voor de familie Loeb

Categorieën adressen,Archief,personen

In de Breestraat op nummer 161 was de meubelzaak van de familie Ernst Loeb en Jenny Rose gevestigd. Nathan Loeb, de veel oudere halfbroer van Ernst, was in 1886 vanuit Duitsland een kledingzaak in Leiden begonnen. Verschillende ooms en neven hadden gelijksoortige winkels in andere plaatsen. Ernst kwam ook naar Nederland en nam in 1903 de leiding van de Leidse zaak over. In 1912 verhuisde de winkel van de Hogewoerd naar de Breestraat. Daar werden ook meubelen gemaakt en verkocht. De zaak was bekend met de slogan ‘Spreek met Loeb en het komt in orde’. Het bedrijf hanteerde namelijk een afbetalingsregeling, eind 19e eeuw een noviteit overgenomen uit de Verenigde Staten. In 1936 werd het 50-jarig bestaan groots gevierd.

De laatste advertenties stonden in november 1941 in de krant. In 1942 werd door Omnia Treuhand GmbH een bewindvoerder aangesteld in de persoon van een bekende Leidse NSB’er. De zaak werd uitverkocht, de afbetalingsvorderingen werden geïncasseerd, waarna sluiting volgde. In februari 1944 werd het pand te koop aangeboden door het ANBO (Algemeen Nederlandse Beheer van Onroerende Goederen). Zoals te verwachten was waren er de nodige gegadigden voor het pand, maar waarschijnlijk heeft het toch tot na de bevrijding leeggestaan. Daarna kwam er opnieuw een meubelmakerij in.

Ernst was sterk betrokken bij de Joodse gemeente in Leiden. Hij was jarenlang lid van de Kerkeraad waarvan twaalf jaar voorzitter.

Loeb werd in de zomer van 1942 in zijn winkel gearresteerd op verdenking van verboden wapenbezit. In zijn bureau was een scherp geslepen briefopener gevonden in de vorm van een dolk. Na twee weken opgesloten te zijn geweest in het Huis van Bewaring in Scheveningen werd hij vrijgelaten, maar zes weken later opnieuw opgepakt en naar Westerbork gebracht. Op 24 augustus 1942 werd hij gedeporteerd naar Auschwitz en daar op 31 augustus vergast. Jenny Loeb-Rose overleed in Theresienstadt.

Ernst en Jenny hadden vijf kinderen, van wie er drie de oorlog overleefden. Hun zoon Herbert, op 27 juli 1942 gehuwd met Erna Leefsma, stierf ‘ergens in Midden Europa’ op of rond 31 maart 1944.

Zijn broer Hans, gehuwd met Rosa Polak, stierf in Bergen Belsen op 4 november 1944.

De zoon Kurt begon na de oorlog een nieuwe kledingzaak aan de Lammenschansweg (toen nog Kamerlingh Onneslaan) en keerde in 1949 met zijn vrouw terug in het ouderlijk huis aan de Breestraat. Toen pas hadden de erfgenamen het pand in eigendom terugkregen. In 1951 emigreerde Kurt naar Canada en kwam er een definitief einde aan een bekende Leidse kleding- en meubelzaak. Op 8 april 2010 werden er voor de vier leden van de familie, die in de oorlog waren vermoord, Stolpersteine gelegd.

 

Ik ben altijd geïnteresseerd in verhalen over de oorlog, maar ook in documenten. En foto's natuurlijk. De combinatie tussen verhaal, document en eventueel een foto is het boeiendst.
Vragen staat vrij, maar er blijft veel onopgelost.