1939: Burgerlijke Diensten

Categorieën algemeen,Archief,documenten

In augustus 1939 bereikte de spanning rond de Vrije Stad Danzig een climax. Alom werd een oorlog tussen Duitsland en Polen verwacht. Op 28 augustus werd de mobilisatie van de Nederlandse Strijdkrachten aangekondigd. De mobilisatie ging gepaard met tal van bijzondere maatregelen zoals de beperking van de export en vorderingen van paarden, auto’s en gebouwen ten behoeve van het leger. Ook werd een aanvang gemakt met de distributie.

Op 26 augustus stelde de minister van Binnenlandse Zaken een Regeringscommissariaat in voor de vrijwillige burgerlijke dienstverlening. Het commissariaat werd belast met ‘de zorg voor de coördinatie van de werkzaamheden van de particuliere organisaties, die zich vrijwillig beschikbaar stellen voor het verrichten van diensten in buitengewone omstandigheden’. In september trad de regeling in werking.

Het was de bedoeling vrijwillige vervangers te vinden voor personen, die gemobiliseerd waren en vrijwilligers voor bijzondere taken, die zich door de mobilisatie zouden kunnen voordoen zoals de opvang van evacués of de luchtbescherming. Er was een voorkeur voor het collectief aanmelden van bestaande organisaties zoals jeugdbonden en beroeps- of standenorganisaties. Het moest worden vermeden dat betaalde krachten zouden worden vervangen door vrijwilligers.

In iedere gemeente zou een instantie moeten komen die met de uitvoering moest worden belast. De Leidse burgemeester wees voor dit doel de Afdeling Algemene Zaken aan van de gemeentesecretarie, gevestigd op Rapenburg 12. Het Stadhuis aan de Breestraat was nog steeds niet in gebruik, al konden in deze maand de klokken van het carillion weer in de klokkenstoel in de toren worden gehangen.

Uit de afbeelding blijkt, dat er in Leiden registratiekaarten zijn gemaakt met een iets afwijkende benaming. Verder zijn er geen gegevens bekend. Wie weet meer?

Afbeelding: Regionaal Archief Leiden, Beeldbank WOII Leiden en omgeving.

 

Ik ben altijd geïnteresseerd in verhalen over de oorlog, maar ook in documenten. En foto's natuurlijk. De combinatie tussen verhaal, document en eventueel een foto is het boeiendst.
Vragen staat vrij, maar er blijft veel onopgelost.